Tarım dahil, sanayideki herhangi bir alanında uygulanabilen yeni buluşlar patent belgesi verilerek korunur.

Bir buluşun Patent belgesi verilerek korunabilmesi için gerekli kriterler nelerdir?

Yenilik;
Başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yeniliktir.

Tekniğin bilinen durumunun aşılması;
Konuda uzman bir kişinin kolayca düşünüp uygulamaya koyamayacağı nitelik anlamındadır.

Sanayiye uygulanabilirlik;
Buluşun tümüyle kuramsal olmak yerine pratiğe uygulanabilir özellik taşıması demektir.

KORUMA SÜRELERİ:

1--İNCELEMELİ PATENT; İncelemeli sistem araştırma ve inceleme safhalarını kapsamaktadır. İşlemler daha uzun sürmekte, ancak incelemeli patent, başvurunun patentlenebilirlik kriterlerine sahip olup olmadığını gösteren bir inceleme raporuna dayanarak verildiği için 20 yıllık bir koruma elde edilmektedir.

2-İNCELEMESİZ PATENT; İncelemesiz sistem, sadece araştırma safhasına sahip olup, ülkemizde mali kaynakları kısıtlı olan buluş sahiplerine ucuz, süratli ve 7 yıllık bir koruma sağlanmaktadır. İncelemesiz patent için koruma süresi sona ermeden inceleme talep edilirse bu süre 20 yıla tamamlanarak incelemeli patente dönüştürülebilmektedir.

PATENT VERİLEMEYECEK KONULAR VE BULUŞLAR

Aşağıda sayılanlar buluş niteliğinde olmadıkları için patent verilerek korunamazlar:
Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları,

Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar,

Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar,

Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller,

İnsan ve hayvan vücuduna uygulanacak teşhis ve tedavi usulleri ile cerrahi usuller.(Bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usulleri hariç.)
Aşağıda belirtilen buluşlar da patent verilerek korunamazlar:

Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar,

Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri.



PATENT VE FAYDALI MODEL ARASINDAKİ FARKLAR

Faydalı Modelde, tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri aranmaz,
Koruma süreleri farklıdır,
Araştırma ve inceleme işlemlerinin olmaması nedeniyle patent verilmesine oranla faydalı model belgesinin verilmesi, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir.

PATENT BAŞVURUSU İÇİN GEREKLİ OLAN BELGELER

Tarifname; buluş konusu ile ilgili teknik saha, tekniğin bilinen durumu, buluşun çözümünü amaçladığı teknik proplemler, teknik resimlere ait açıklamalar ve buluşun sanayiye uygulanma biçimi ve detayları belirlenmelidir.

Özet ; buluşa ait teknik bilginin özünü içermelidir.

İstemler; istemlerde buluşun Patentle veya Faydalı Modelle korunması istenilen unsurları tanımlanmalıdır. İstemler korumanın sınırlarını belirleyeceği için korunması istenen yeni unsurların burada tek tek açıklanması gerekmektedir.
Teknik resimler
Vekaletname

ULUSLARARASI PATENT BAŞVURULARI

Yurtdışı Patent Tescili  Neden Yapılmalıdır? 

Patentler alındıkları ülkeler için hak sahipliği oluşturur. Türkiye’de alınmış bir patent, sadece Türkiye içinde sahibine hak tanımaktadır. Bu sebeple ticaret yapılması hedeflenen ülkeler için de başvurular yapılarak koruma talep edilmelidir. Bir patent başvurusunun yurtdışı ülkelere de açılması için süre ilk başvuru tarihinden itibaren 12 ay ile sınırlandırıldığı için bu sürenin aşılması halinde yurtdışı tesciller yapılamamaktadır. 12 ayla sınırlı olan bu öncelik hakkına Rüçhan Hakkı denir.
 

Patent İşbirliği Anlaşması ile Uluslararası Patent Başvurusu  (PCT)   Patent İşbirliği Anlaşmasına (PCT) göre, bir uluslararası patent başvurusu yapılmasıyla, PCT üyesi 137 ülkenin tümünü belirleyerek, her birinde  aynı anda koruma talep edilebilmektedir. Dünyanın yaklaşık olarak tüm devletleri bu anlaşmanın üyesidir. Ayrıca bir önceki ulusal veya bölgesel patent başvurusundan itibaren 30 ay içinde yapılan bir patent başvurusunun tarihi,  daha sonra başvurusu yapılacak diğer ülkelerde de, koruma başlangıç tarihi olmaktadır.

PCT Başvurusu sonrası düzenlenen uluslararası araştırmanın sonuçları yaklaşık 12 ay sonra alınabilmektedir. Uluslararası araştırma raporu başvurunun istemleriyle ilgili tekniğin bilinen durumuna ait dokümanların listesini içerir. Yenilik ve buluş basamağı soruları ile ilgili olarak, muhtemel ilgili patentlerin kanıtlarını verir. Bu ise, patent elde etme şansının değerlendirilmesini sağlar. Raporun olumlu olması,  koruma istediğimiz ülkelerde başvuruyu devam ettirmeye yardımcı olacaktır. Rapor olumsuz ise (örneğin, buluşun yenilik veya buluş basamağını sorgulayan önceki tekniğe ait dokümanları içeriyorsa) uluslararası başvurudaki istemleri kısmen değiştirmek (buluşunuzu önceki teknikten daha iyi ayırmak için) mümkündür.

Uluslararası araştırma raporu verilen bir patentin itiraz edilebilir olma ihtimalinin azalmasını sağlar ve böylece buluşa yatırım kararı verebilmesi için değerli bir veri sağlamış olur.

Uluslararası başvuru, daha önceden geri çekilmemişse, Uluslararası büro tarafından ilk başvuru tarihinden itibaren, 18 ay sonra uluslararası araştırma raporu ile birlikte yayımlanır ve 137 ülkenin Resmi Patent Ofisine bildirilir. Uluslararası yayın üzerine,  üçüncü kişiler başvuru dokümanlarını talep edebilirler, böyle bir talep, ilgili dokümana bağlı olarak uluslararası büro veya ulusal veya bölgesel ofislere yapılabilir.

Başvuru devam ettirilecekse, ulusal safhaya girmek için çeşitli ulusal gerekliliklerin yerine getirilmesi gerekir. Bu gereklilikler ulusal ücretleri ödemeyi ve bazı durumlarda başvurunun yapıldığı ve/veya değiştirildiği şekliyle tercümesinin sunulmasını içermektedir. Bu işlemler, belirlenen ülkelerin çoğunda, ilk başvuru tarihinden itibaren,  30. ayın bitiminden önce yapılmalıdır. Ancak bazı ülkeler 20. ayı veya 24. ayı baz alarak ulusal safhaya geçişi sınırlandırmaktadır. Bu sürelerin geçmesi halinde ilgili ülkelerde patent alınamayacağından başvuru sahiplerinin bu süreler dolmadan koruma istediği ülkelerde ulusal safhaya geçiş yapmaları gereklidir.
 

Avrupa Birliği Patent Başvurusu (EPC)  

Bir patent ancak verildiği ülkede hak doğurmaktadır. Avrupa’da tek bir patent verilme sisteminin oluşturulması amacıyla, Avrupa Patentleri’nin Verilmesi Hakkında Sözleşme kabul edilmiştir. Bu sayede patent verilmesi hususunda da tek merkezden işlerin yürütülmesi prensibi uygulamaya konmuştur.  Türkiye bu anlaşmaya taraf olduğu için Türk Vatandaşları da bu sistemden yararlanabilmektedir.

Avrupa patentinin süresi, başvuru tarihinden itibaren yirmi yıldır. Avrupa Patenti süreci, başvuru sahibinin başvuruda seçtiği dile bağlı olarak üç resmi dilden ( İngilizce, Fransızca, Almanca) birisi ile yürütülür. Avrupa patentleri, sanayide uygulanabilen, yeni olan ve buluş basamağına sahip her buluşa verilir. Bu süreç maksimum 3,5 yıl, minimum 2 yıldır. Bu farklılık araştırma ve ayrıntılı inceleme raporları ile ilgili taleplerin ne kadar erken yapıldığı ile bağlantılı olarak ortaya çıkmaktadır.
 

Avrasya Patenti Başvurusu (EUA)  

Dünyanın önemli birçok ülkesinde sadece bir başvuru ya da inceleme ile Avrasya Patenti’ne üye olan ülkelerde patent alınabilmektedir. Avrasya Patenti Anlaşması’nda tescillerin ülkesel olması durumunun teyidiyle birlikte; birden fazla ülkedeki müstakil tescillerin sürecinin kolaylaştırılması ve basitleştirilmesi sağlanmıştır. Avrasya Patenti çok kısa bir sürede tescil imkânı vermekle birlikte maliyet açısından da büyük kolaylıklar sağlar. Tek bir para biriminin kullanılması ve tek bir patent ofisinin mevzuatına göre yürütülen işlemler sayesinde tescil daha kolay ve daha çabuk yapılır. Avrasya Patenti’nde yenilik ve tekniğin bilinen durumunun aşılması ve sanayiye uygulanabilirlik kriterleri aranmaktadır.
Avrasya Patenti’ne üye olan ülkeler: Azerbaycan, Ermenistan, Moldova, Beyaz Rusya, Kazakistan, Rusya Federasyonu, Tacikistan, Ukrayna, Gürcistan, Kırgızistan ve  Türkmenistan’dır.
 OAPI UNION Patent Başvuruları  
OAPI UNION Patent Anlaşması yoluyla üye ülkeler olan; Benin Cumhuriyeti, Burkina Fasso, Çad, Fildişi Sahilleri, Gabon, Gine Bissau, Gine, Ekvator Gibesi, Moritanya, Mali, Nijer Senegal, Togo, Kongo, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti için tek başvuruyla patent alınabilmekle birlikte, PCT Bölgesel safha geçişi yoluyla da patent işlemleri yapılabilmektedir.

ARIPO Patent Başvuruları 

ARIPA Patent Anlaşması yoluyla üye ülkeler olan; Botsvana, Gambiya, Gana, Kenya, Tanzanya, Somali, Lesoto, Malavi, Mozambik, Nabibiya, Uganda, Sierra Leone, Sudan, Svaziland, Zambiya, Zimbabve için tek başvuru ile patent alınabilmekte birliktey, PCT bölgesel safha geçişi yoluyla da patent alınabilmektedir.

Arap Ülkelerinde Patent Başvurusu (GCC) 

Körfez işbirliği anlaşması ( Gulf – Co-Operation Council) ile tek bir başvuru ile 20 yıl süre geçerli toplu patent başvurusu yapmak mümkün olmaktadır.
Kuveyt, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Umman, Suudi Arabistan gibi ülkelerin üye olduğu Körfez İşbirliği Konseyi (GCC) adındaki kuruluş bu ülkelerdeki patent verme işlemlerini gerçekleştirmektedir.
 Ülkesel Patent Tescilleri  
Yurtdışında korunmak istenen patentlerin bireysel ülke başvuruları da mümkün olup, arzu edilen ülkelerdeki partner patent bürolarımız aracılığıyla resmi patent ofislerine başvurular ve bunların takibi yapılmaktadır. Her ülkenin patent mevzuatında, uygulamalarında ve ücretlerinde farklılıklar olmaktadır.

Bu tip başvuruların başarılı takibi, uluslararası tesciller konusunda deneyim ve özel uzmanlık gerektirmektedir.